Hanjo IJkhout - Een voedselbos

Op het moment dat ik een afspraak met Hanjo heb, maken koude dagen plaats voor warme. De zomer is in aantocht! Toch ontmoet ik Hanjo op een ietwat frisse dag. Fijn dat het haardvuur knappert. Af en toe springt er zelfs een vuurvonkje op de grote houten tafel waaraan we hebben plaatsgenomen. Terwijl Hanjo al weet wat de centrale vraag van ons gesprek is, lijkt hij zich toch nog enigszins te bedenken: "Dromen. Jij wilt mijn dromen weten. Maar dromen zijn verwachtingen toch? Of is de mens geneigd om te vluchten in dromen?" 

De 64-jarige Hanjo komt oorspronkelijk uit Driel aan de Rijn, een dorp ten zuidwesten van Arnhem, waar hij in een gezin met 11 kinderen een katholieke opvoeding genoot. Hanjo: "Onder andere de mystieke Gregoriaanse en Latijnse hoogmissen maakten veel indruk op me. Ondanks mooie herinneringen was ik rond mijn 17e het dorp eigenlijk al ontgroeid. Een nieuwe tijd brak aan. De tijd van de Beatles en Bob Dylan. Een tijd waarin we op zoek waren naar elkaar en nieuwe religies. Met een aantal dorpsvrienden vertrok ik naar Arnhem om op kamers te gaan. Samen bezochten we muziekfestivals onder andere in het Kralingsebos, Hamburg en Aken. Mijn enige doel in die tijd was het zo snel mogelijk verdienen van geld om daarvan weer op reis te kunnen."

Kennismaking met Kampen
"Na Arnhem woonde ik in verschillende steden en volgde ondertussen de opleiding MBO IW. In Nijmegen leerde ik op mijn 25e mijn vrouw Betty kennen. Ik ontmoette haar in een café, waar zij mij leerde biljarten. Op een dag fietsten wij in de kop van Overijssel en zagen Kampen liggen. Wij overnachtten op camping Seveningen. Beiden, gecharmeerd van de rust en ruimte van deze omgeving, vonden we het eigenlijk wel een mooie gedachte om hier ons nieuwe onderkomen te zoeken. Betty solliciteerde vervolgens in het Stadsziekenhuis Kampen en werd aangenomen. Nog een reden voor ons om koers te zetten richting Kampen."

Waar en hoe wordt voedsel verbouwd?

"Betty had dus een baan. Ik (nog) niet. Er heerste in die tijd veel werkeloosheid. Ik wilde mijn tijd nuttig besteden en besloot als vrijwilliger aan de slag te gaan. Gezien het geringe aanbod in Kampen, startte ik met een aantal anderen een kringloopwinkel. Na ongeveer 2,5 jaar actief hierin, vroeg Betty me op een dag of dit nu was wat ik werkelijk wilde. Deze vraag zette me aan het denken. Ik vertrok bij de kringloopwinkel en samen gingen we weer op reis. Tijdens een tussenstop in Maastricht stuitte ik bij toeval op een bordje met daarop 'kinderboerderij'. Ineens kreeg ik een visioen van een kinderboerderij in Kampen. Bij terugkomst legde ik mijn idee voor aan een landbouwkundige. Samen bespraken we het plan met een toekomstvisie. De kinderboerderij zou met name de nadruk leggen op kennisvergroting bij het kind. Waar en hoe wordt voedsel verbouwd? We startten een werkgroep met daarin onder andere de heer Zwakenberg van Groen, Jan Keuter (hoofd onderwijs), de heer Dijksterhuis (landbouwkundige) en ikzelf. Ons netwerk werd steeds groter en daarmee ook de verbondenheid met het idee wat weer zorgde voor een groter draagvlak. Uiteindelijk startten we een kinderboerderij aan de Buitenbroeksweg."

Cantecleer; het groene goud
"Inmiddels bestaat Cantecleer 32 jaar. Nog steeds werk ik er sinds de start met hetzelfde plezier. Ik realiseer me iedere dag dat het belang van een kinderboerderij in de stad een toegevoegde waarde is. Een kinderboerderij staat voor mij voor het groene goud voor de stad. Het is een verbindingselement tussen jong, oud, arm en rijk. Er is geen politieke lading, noch religieuze. De kinderboerderij is er voor iedereen. Educatie speelt uiteraard een belangrijke rol, maar ook heeft Cantecleer een nostalgisch karakter. Dertigers bijvoorbeeld bezoeken vandaag de dag met hun kinderen opnieuw de kinderboerderij. De herinnering wordt herbeleefd."

De economie van 'het genoeg'
"Van mijn ouders kreeg ik mee dat je niet voor niets leeft. Dat er iets is wat ons bindt en dat we verantwoordelijkheid moeten afleggen over het leven hier. Ik geloof in leven na de dood, hoewel ik niet weet op welke manier. Af en toe ga ik nog naar de kerk. En soms ook naar een klooster. Ooit maakte ik via een vriendin kennis met Krishna Murti, een beweging die de overtuiging aanhangt dat de waarheid niet te bereiken is via een organisatie, een geloof, een dogma, priester of een ritueel. Zowel via het katholicisme als spiritualiteit ontdekte ik mijn bestaansrecht. Ik wil bewust leven en zorgvuldig omgaan met de omgeving waarin ik leef. Een van mijn uitgangspunten is dan ook dat ik leef volgens de economie van 'het genoeg'. Vanuit deze overtuiging probeer ik te verbinden. Op een goede manier samen te leven. Samen zijn we namelijk op deze aarde die we tenslotte 'zomaar' kregen. Samen moeten we zorgen voor moeder aarde. De aarde op een goed manier doorgeven is mijn drive. Het is mijn basis en ik ontleen daaraan mijn bestaansrecht. Noem het rustig het spirituele in mij."

Stadspark Kampen
"Mijn droom ontstond in Brazilië, waar ik 23 jaar geleden, samen met Betty, 7 weken woonde. Wij haalden toen onze dochter Lisa in San Paulo op. Op dat moment was zij 2 jaar. Wij kwamen vanuit Kampen terecht in een levendige, kleurrijke, maar ook gigantisch drukke stad. De stad was onze woonkamer. Daar aten we en bezochten we het theater, diverse markten en winkelden we (veel en vaak). Ons appartement - dat wij alleen gebruikten om te slapen - bevond zich op loopafstand van het stadspark. Dit park doopten wij direct om tot ons rustpunt. Heerlijk ronddwalen en af en toe een gymtoestel gebruiken. Alle indrukken van de grote stad vervaagden op die momenten. Ik realiseerde me dat een stadspark een fantastisch verbindingselement is. Mensen ontmoetten elkaar daar en zelfs een grote groep ging er iedere zaterdag aan de slag om het park schoon te houden. Vrijwillig!

Eén dromen, de stadsboerderij, is uitgekomen. Een andere droom, die in San Paulo onstond, is het realiseren van een stadspark. In Kampen. En nu is er een kans. Na de sloop van het hele zwembad. Een stadspark dat van iedereen kan zijn. Bijvoorbeeld Quintus die daar concerten organiseert of kunstmarkten. Musea stellen een beeldententoonstelling samen, maar ook sporters krijgen, via natuurlijke toestellen, gelegenheid zich uit te leven in het park."

Dé ultieme droom: een voedselbos
"In feite is, in het licht van het stadspark, mijn ultieme droom een voedselbos. Het mooie hiervan is, dat het mensen verbindt die in een versteend gebied als de binnenstad zitten. Het bos kan als tuin de basis zijn voor spelende kinderen waarin voedsel als bramen, frambozen, noten en kastanjes verzameld kunnen worden. Oudere mensen als bewoners van De IJsselheem kunnen op de aangelegde groene oases genieten van de natuur. Op de plek van het oude zwembad zou het voedselbos gestalte moeten krijgen. Een plek voor toerisme, maar ook bedoeld voor educatie van (school)kinderen en uiteraard moet het park onderhouden worden. Dit zorgt weer voor werkgelegenheid of in ieder geval creëert het dagbesteding, al dan niet op vrijwillige basis."

Kapitaal egoïsme
"Los van het voedselbos heb ik een persoonlijke droom. En die is dat het kapitaal egoïsme wat mij betreft wel enigszins mag wegebben. Het maakt mensen vaak zo ongelukkig. Consumerend gedrag wordt bepalend voor je zijn. Verdieping wordt teniet gedaan door kapitaal egoïsme, omdat men vaak alleen nog maar bezig is met consumeren. In plaats van verbonden- en saamhorigheid bestaat hierdoor de kans op verwijdering. Soms hebben mensen 3 banen nodig om rond te komen. Om te kunnen leven conform de luxe maatstaven van deze maatschappij. Momenten van stilte en overdenken worden hierdoor steeds schaarser."

Hendrik Jan Houtsma - Potentie bij Quintus tot wasdom brengen.

Na afloop van het interview krijg ik, naast uiteraard dromen, zowaar een origineel Quintus speldje van directeur Hendrik Jan Houtsma. Dezelfde die hij zelf op zijn revers draagt. Met trots. Gepaste én overtuigde trots welteverstaan. Niet alleen laat hij dit symbolisch zien. Terwijl Hendrik Jan vertelt over zijn passie, zie ik regelmatig dezelfde schittering in zijn ogen als op het speldje wanneer bij toeval soms het zonlicht van buiten erop weerkaatst. 

De 53-jarige Hendrik Jan komt uit een gezin van 5 kinderen, met aan het hoofd een Amsterdamse moeder en een Friese vader. Geboren als boerenzoon heeft vader na verloop van tijd ambities om dominee te worden. Na gehoor te hebben gegeven aan deze wens volgen verschillende gemeenten waar hij actief predikt. Onder andere is hij actief voor een zorginstelling in Amersfoort, waar hij pastoraal werk verricht. De rest van zijn loopbaan blijft vader actief in de Klinisch Pastorale Vorming (KPV), waar hij pastores van alle gezindten begeleidt en traint. Ook Hendrik Jan's moeder is erg betrokken. Zij is verantwoordelijk voor alle organisatie rondom KPV.

Ik ben benieuwd of deze gelovige opvoeding van invloed was op Hendrik Jan's ontwikkeling en carrière. Hendrik Jan: "Vast wel! Natuurlijk heb ik christelijke waarden meegekregen. Wel waren mijn ouders ondanks het geloof vrij ruimdenkende mensen en dachten nooit zwart/wit. Wellicht speelde de nuchterheid van boerenleven hierin ook een rol? Gras kun je nu eenmaal niet uit de grond trekken. Daarnaast hechtte, in het bijzonder mijn moeder, veel waarde aan ritme en discipline. Maar ook was zij heel creatief, een frisse denker, onderzoekend en lerend. Eigenschappen die ik van haar meegekregen heb. Ik houd van nieuwe dingen en wil doelgericht leren."

Trompettist
"Na de middelbare school wilde ik naar de Hogere Hotelschool in München. In diezelfde periode had ik een vriendin. Mijn liefde voor haar bleek op dat moment toch nét iets sterker. Ik bleef in Nederland en ging in dienst. Daar deed ik auditie voor het trompetterkorps der cavalerie. Ik hield erg van muziek maken. Mijn trompetdocent had in de gaten dat ik het wel kon. Na deze conclusie deed ik auditie op het conservatorium en werd aangenomen. Zo werd ik trompettist. Ik had altijd werk, onder andere bij het Radio Kamerorkest en barokorkest ll Fondamento in België. Muziek maken gaat heel diep. Muziek maken gaat ook gepaard met veel stress. Mijn maatstaf is namelijk perfectie. Dat legt druk op jezelf en je omgeving. Niet dat dit erg is overigens. Druk is nodig voor focus. Bij het spelen, het losgaan komt veel energie vrij. Dan ben je in connectie met het publiek.Tot uiterste gedreven zijn: het maakt het beste in mij los."

"In alles waar ik voor ga, zoek ik naar het uiterst haalbare. Dat geldt ook voor mijn huidige werk. Bijvoorbeeld als ik kinderen hoor en zie spelen en het lukt ze, dan word ik daar erg door geraakt. Dat laatste kan ook gebeuren als een docent een leerling helpt die vast zit. Zo simpel kan het zijn. Of in geval van een mooie voorstelling, waarbij iedereen er gezamenlijk voor heeft gezorgd dat deze kon slagen."

Scholing in kunst en cultuur
"Mijn muzikantenleven sloot ik na 15 jaar af. Inmiddels was ik al een tijdje als docent betrokken bij het centrum 'Scholen in de Kunst' in Amersfoort. Ook was ik daar manager. Eerst van de afdeling ‘Kinderen’. Gedreven door ambitie, liefde voor het vak en het feit dat ik veel ondernam, werd ik tevens manager van de afdeling ‘Muziek’. Vanuit die positie werd ik steeds meer in de rol van plaatsvervangend directeur geschoven en uiteindelijk van algemeen manager. Tot in detail en op alle terreinen leerde ik de hele organisatie goed kennen."

Of leiderschap en cultuur?
"In die periode werd het programma Leiderschap en Cultuur gelanceerd. Ik ging hier naartoe. Omdat ik wilde leren over nieuwe koersen in cultuur. Hoe verhoudt cultuur zich ten opzichte van veranderingen in de wereld. Ook bevatte het programma een module Persoonlijk Leiderschap. Deze module zette, tot mijn verbazing, wat anders in me in beweging. Een dag over eigen (kern)waarden gaf me het inzicht dat ik een andere weg in wilde slaan. Ik kwam tot het besef dat ik zelf leiding aan een culturele organisatie wilde geven. Eindverantwoordelijk wilde zijn. En dat kon bij VRIJDAG in Groningen. Hier werkte ik vervolgens een jaar. Echter, voor langere tijd zag ik hier - onder andere door de grote reisafstand - geen toekomst voor mezelf weggelegd. Dit geldt wel voor Quintus. In vertrouwen wordt hier samengewerkt. Dat valt me op en spreekt me bijzonder aan."

Uiteindelijk gaat het om contact 

"Ik houd van dromen en misschien nog wel meer van dromen tastbaar maken. Droom je bijvoorbeeld over het maken van een mooie reis, laat je dan niet belemmeren door de 'maren': ga het doen! Mijn droom gaat nu natuurlijk over Quintus. Wij willen een centrum zijn wat echt in de samenleving staat. Dan moeten we onze dromen en idealen ook realiseren en niet achterover blijven hangen. Heel belangrijk vind ik artistieke rijkdom. Dat mag hier nóg meer tentoongespreid worden. Kunst en cultuur, of het nu om dans gaat of theater, ze bevatten verschillende niveaus die enorm waardevol zijn. Dit geldt natuurlijk ook voor sport en techniek. Iedereen zou alle ingrediënten mee moeten krijgen. Kunst kan heel goed prikkelen. Je raakt er mensen mee. Je ontwikkelt je erdoor. Dit kan om je eigen talent gaan, leren samen te werken of om 'out of the box' te leren denken. Ook het 'samen zijn', het totaal te bewonderen heeft positieve invloed. Bijvoorbeeld via een tentoonstelling of uitvoering. Verbinden, ontwikkelen, inspireren en uiten. Uiteindelijk gaat het om contact tussen mensen. En daar zijn heel veel manieren voor. Denk maar eens aan muziek, dans, boeken, zwijgen, schilderen enzovoort. Ik droom ervan om wat er in potentie bij Quintus zit tot wasdom te brengen. Dat Kampenaren hier veelvoudig gebruik van gaan maken. Dat het voor hen een bijzondere ervaring is dat ze via Quintus hiermee in aanraking komen."

Verrassingen

"Ik vind het belangrijk dat ik kan bijdragen aan het grotere geheel. Ik verbind me graag aan een gemeenschap. Aan groepen waar mijn cirkel van invloed zit. Vrijheid vind ik erg belangrijk. Maar verantwoordelijkheid nemen niet minder. En vergeet daarbij vooral een positieve grondhouding niet. Pragmatisch als ik ben, vind ik het belangrijk om mijn geliefden verder te brengen. Dat geldt ook voor Quintus. Dit is wat mij nu drijft. Mijn droom is om naar die waarden te leven. Dan gebeurt er een heleboel. Al dan niet gepland, maar dat geeft niet. Ik houd van verrassingen!"

Karel Spoor - een expositie van mijn Optical Art

Sinds kort volg ik 'Ebrain Art' op Facebook. Een kennis attendeerde me op deze pagina, waar afbeeldingen van bijzondere werken - omschreven als Optical Art - gedeeld worden. Wat is dit voor kunst? En.... wie is eigenlijk de maker van dit werk? Navraag brengt mij bij Karel Spoor. Nieuwsgierig als ik ben, wil ik de man wel eens ontmoeten. Eenmaal een afspraak gepland en met Karel in gesprek blijkt dat er meerdere verhalen én dromen schuilen in dit bijzondere mens.

Karel werd 54 jaar geleden in Dordrecht geboren. Met een tussenstop in Amersfoort, raakte hij begin jaren '80 via de School voor Journalistiek in Kampen verzeild. Karel: "Mijn ouders probeerden mij vroeger op een normale lagere school te plaatsen. Dit lukte voor een tijdje, maar al snel bleek het voor de leerkracht, in combinatie met de grootte van klassen, toch lastig om mij te begeleiden. Daarna volgde ik tot en met de mavo bijzonder onderwijs. Met mijn beperking heb ik daarna wél de havo en aansluitend de School voor Journalistiek via regulier onderwijs doorlopen. Fysiek was dit niet altijd even gemakkelijk, maar ik kreeg veel hulp van mijn klasgenoten."

Neurostimulatie
"Als gevolg van een geboortetrauma ben ik spastisch. De bevalling heeft domweg te lang geduurd. De artsen wisten in die tijd nog maar half hoe ze met een beperking als deze om moesten gaan. Mijn ouders deden alles naar beste vermogen en inzicht. Op mijn veertigste onderging ik een herniaoperatie en herstelde hier redelijk van. Dit laatste mede door de goede begeleiding in revalidatiecentrum Vogellanden, waar ik 6 weken verbleef. Een jaar na deze operatie kwam ik op een zekere dag thuis en daar trof ik een brief van het ziekenhuis uit Zwolle. De chirurg die de operatie verricht had, verzocht mij om zo snel mogelijk contact met hem te zoeken. Je begrijpt toch wel dat ik 'm kneep! Want stel, er was iets niet goed gegaan? Tijdens ons contact vertelde de man vrij nuchter dat hij tijdens een of ander congres een collega gesproken had over neurostimulatie. Misschien zou dit kunnen helpen mijn spasme te verminderen? Om een lang verhaal kort te maken: ik ben na veel wikken en wegen én na overleg met mijn fysiotherapeut de operatie aangegaan. Een doorslaggevende factor in mijn besluit was de verzekering van mijn chirurg dat het risico op nadelige gevolgen vrijwel nihil zou zijn."

Verbetering van 25 procent
"Hoe neurostimulatie werkt? Mijn hersenbeschadigingen zijn via MRI-scans in beeld gebracht. Deze laten zien wat de beschadigingen zijn, waar ze zitten en hoe groot ze zijn. Er zijn elektrodes in de beschadigde gebieden geplaatst. Vanuit daar lopen leidingen naar de borst. Daar zitten pacemakers die een tegenpuls geven op een verstoorde puls. Voor het technische deel van de ingreep was ik niet zo bang. Wel besefte ik dat ik heel erg mijn best moest doen om mijn verwachtingen niet op hol te laten slaan en ervoor moest zorgen dat ik positief in het hele proces bleef staan. Achteraf kan ik zeggen dat dit me gelukkig goed gelukt is. Uit metingen is gebleken dat mijn fijne motoriek met 25 procent verbeterd is. Uiteraard is dat een erg positieve uitslag waar ik tot op de dag van vandaag dankbaar voor ben."

Grafisch werkvoorbereider

"Met mijn beperking lukte het niet makkelijk om ergens aan de bak te komen. Met mijn journalistieke achtergrond heb ik gepoogd om te freelancen. Dit verliep helaas erg moeizaam. Wel kon ik via een omweg in de drukkerij van de sociale werkvoorziening aan de slag. Daar konden ze wel iemand gebruiken die handig was met computers. Dat is inmiddels 25 jaar geleden. In 1985 kocht ik mijn eerste computer, dus voor mij geen probleem! Nu werk ik dus voor Impact. Van daaruit ben ik als grafisch werkvoorbereider gedetacheerd bij drukkerij Zalsman en het bevalt me daar goed."

Nachtdromen
"Mag ik eerst iets vertellen over het fenomeen dromen op zich? Een droom in slaapsituatie? In die dromen ben ik ook spastisch. Dit schijnt heel bijzonder te zijn. Over het algemeen hebben mensen in hun dromen geen handicap. Dus mensen die niet kunnen lopen, kunnen dit in hun dromen wel. Ik blijf in mijn dromen spastisch en rijd gewoon op mijn driewieler. Neemt niet weg dat ik af en toe droom dat deze zo'n 50 tot 60 kilometer per uur rijdt, hoor! Het schijnt te maken te hebben met acceptatie. En dat voelt, eerlijk gezegd, fijn en goed."

Toen de wereld nog grijs was

"Een grote droom van me is om hetgeen waar ik nu aan werk, mijn kunst, op een mooie locatie te exposeren. De titel van deze expositie heb ik al, deze luidt: 'Toen de wereld nog grijs was'. Waarom deze titel? Ik ben een zwart/wit beelddenker. Voor een deel komt dit voort uit mijn verleden als amateurfotograaf. Veel van mijn Optical Art werk is dan ook zwart/wit. Maar meer nog ontstond deze titel zo'n anderhalf jaar geleden. Ik bezocht vrienden die trotse grootouders zijn. Op dat moment waren ook de (klein)kinderen aanwezig. Out of the blue vroeg de jongste kleindochter opeens aan haar vader: 'Papa, toen de wereld nog grijs was...?' De vader moest even nadenken en realiseerde zich dat hij recent samen met haar oude filmpjes had bekeken. In de geest van het kind bestond het idee van 'kleur' nog maar relatief kort. Dit besef over verschillende indrukken en waarheden gerelateerd aan kleur en tijd maakte veel indruk. Ik besloot dat, zou ik ooit nog eens een zwart/wit-tentoonstelling neerzetten, deze dus de titel: 'Toen de wereld nog grijs was' krijgt. Op de laatste doeken van de expositie zullen overigens wel wat vleugjes kleur te zien zijn. Beschouw deze maar als overgang naar de kleurrijke tijd."

Ruimte voor creatief ondernemerschap
"Sinds 33 jaar woon ik in Kampen. Inmiddels zijn al veel van mijn dromen voor deze stad en gemeente gerealiseerd. Denk bijvoorbeeld aan een goede bioscoop en een schouwburg die er beide mogen zijn met zo'n prachtige programmering! Daarnaast heeft Kampen natuurlijk een leuk en creatief ondernemersklimaat. Hoewel, op dat gebied valt er misschien tóch nog wel wat meer te realiseren. Grote bedrijven als Berk, Schokbeton en Scheepswerf Peters zijn verdwenen. Ook ging de Bruine Vloot voor het grootste deel naar Lelystad. Doodzonde! Want daarmee is veel werkgelegenheid om zeep geholpen. Ik droom over ruimte en stimulering voor creatief ondernemerschap als bijvoorbeeld De Olifant en De Eenhoorn. Zij bedenken steeds weer nieuwe concepten. Deze zijn naast puur eigen (ondernemers)belang ook aantrekkelijk voor zowel inwoners of bezoekers van de stad. Of denk bijvoorbeeld eens aan Joep Roth van De Kofferbak. Hij heeft gewoon een bedrijvenverzamelpand neergezet met zowel plek voor z'n eigen garagebedrijf als voor andere ondernemers/bedrijven en ook nog ruimte voor een theater. Dit soort initiatieven zorgen voor werkgelegenheid. En denk eens aan 'Drukkerij Zalman Kampen',  'Kamper Genot', 'Gewoon' en andere ondernemers die zich richten op 'mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt', óók geweldige initiatieven. Creatieve ondernemers maken en houden de stad levendig!"

Benieuwd naar het werk van Karel? Check Ebrain Art op Facebook

Susanne Biedron - Jong en oud constructief met elkaar in contact brengen

De grote klopper valt een paar keer hard op de grote houten voordeur van praktijk 'Biedron Balance' aan De Graafschap. Het harde geluid echoot naar binnen, waar het zich vermengt met zacht gestommel ergens op de bovenverdieping en iets later met voetstappen op de trap en in de hal. Met een grote zwaai opent eigenaresse Susanne Biedron de deur en verwelkomt me met een stralende glimlach in haar praktijk.

De van oorsprong Duitse Susanne werd 50 jaar geleden geboren in Wuppertal, deelstaat Nordrhein Westfalen, De Wupper is een rivier die dwars door dit gedeelte van het Bergische Land stroomt. Naast deze rivier staat Wuppertal bekend om het beroemdste én veiligste vervoermiddel ter wereld, namelijk de Schwebebahn. Susanne had in haar tienerjaren maar één ambitie: hotelvakvrouw worden. Susanne: "In mijn beleving een gastvrouw, verantwoordelijk voor de gehele organisatie en het reilen en zeilen van een hotel. Toch liep het ietwat anders. Er gold toentertijd een jeugdbeschermingswet voor werktijden. Op mijn 17e mocht ik na bepaalde tijden niet werken. Het hotelfeestje ging dus niet door. Na deze constatering kreeg ik de opdracht van mijn ouders om op iedere vacature in de zaterdagkrant te solliciteren. Met als gevolg dat ik door een grote regionale kruidenier uitgenodigd werd voor een gesprek en aangenomen. Het bleek om een functie cq opleiding op de afdeling 'levensmiddelen' te gaan. Verschrikkelijk, maar ik moest van mijn ouders! Ik besloot om van deze 'gedwongen' opleiding het beste te maken. Met veel eigen inzet haalde ik goede cijfers en daarmee uiteindelijk mijn administratieve diploma. Dit papiertje uitgebreid met andere (avond)opleidingen ging ik daarna meerdere jaren als directiesecretaresse bij een architectenkantoor aan de slag."

Liefde voor varen
"Bij toeval ontdekte ik mijn liefde voor varen. Ik viel namelijk in voor een zieke collega voor een zeiltocht tijdens Pasen. We zeilden op een vrij groot jacht in 7 dagen van Fehrmarn naar Stavoren. Het was én een actieve zeiltocht én ijskoud. Ik vond het helemaal niets! De schipper wist me ervan te overtuigen op een ander moment terug te komen om te ervaren dat zeilen toch ook echt geweldig kan zijn. Dus een nieuwe poging gewaagd tijdens een zonovergoten weekend zonder ook maar één zuchtje wind. Naast zwemmen en feesten werd er niet gezeild en was ik nóg niet overtuigd. In de haven van Stavoren zag ik in dat weekend wel voor het eerst de schepen van de bruine vloot. Daar voelde ik me erg toe aangetrokken. Uiteindelijk na een succesvol zeilweekend, raakte ik bij toeval in de kroeg in gesprek met een schipper/eigenaar van één van de schepen van de bruine vloot. Spontaan meldde ik me aan als matroos. De start van een jarenlang vaaravontuur met Kampen als thuishaven."

Burn-out
"Na 11 jaar varen werd ik helaas gevloerd door een burn-out. Diverse aspecten droegen hieraan bij. Iets waar ik overigens na mijn burn-out pas achter kwam. Bijvoorbeeld het je structureel 'vermannen' als vrouw. Maar ook het negeren van mijn eigen karakter als hooggevoelig persoon brak me op. Gelukkig kwam ik in contact met een psycholoog, die als specialisme burn-outs bij schippers had. Door diverse begeleidingstrajecten ging het na ongeveer een half jaar weer beter met me. Tijdens, maar ook na mijn herstel, bleek mijn liefde en hartstocht voor het varen totaal verdwenen. Ik ging dan ook als administratief medewerker aan de slag bij Smilde Foods in Heerenveen. In die tijd werkte ik hard aan mijn persoonlijke ontwikkeling, vooral bedoeld om uit de gevarenzone van een nieuwe burn-out te blijven. Ik leerde oude patronen loslaten en de regie over mijn eigen leven te voeren."

Biedron Balance
"In feite leerde ik mezelf toen pas kennen. Als kind verloren vaardigheden kwamen gelukkig weer naar boven. Onder andere mijn hooggevoeligheid. Ik besloot opleidingen te volgen om deze hooggevoeligheid voor me in plaats van tegen me te laten werken. Dit betrof de opleidingen reiki, massage, intuïtieve ontwikkeling, acupunctuur en een edelstenen-opleiding. In 2012 startte ik mijn eigen praktijk. De eerste 2 jaar aan huis. Door steeds meer succes verhuisde ik naar mijn huidige praktijk aan De Graafschap. Er is daar genoeg ruimte om ook workshops te geven. 'Biedron Balance' is een praktijk voor lichaam en geest. Dat betekent dat ik kies voor een holistische benadering. Ik kijk naar de mens als geheel. Niet alleen naar het fysieke deel. Iedere kwaal heeft een oorzaak. Met het opleggen van edelstenen alleen bereik je niet het gewenste effect. Het gesprek met degene die ik behandel is enorm belangrijk. Ik hecht dan ook veel waarde aan de intake."

Verschillende doelgroepen samen in één situatie, leefomgeving of gebouw.
"In feite is mijn droom heel simpel: leven, leren en zorgen met en voor elkaar. Ongeacht leeftijd. En hiervoor een plek en gelegenheid realiseren. Dat is mijn wens! Of dat kan? Ja! Stel: breng kleuters in contact met ouderen. Of mensen met Alzheimer, Dementie. Waarom zijn we wel lief en teder naar een opgroeiend kind en niet constructief naar ouderen? Breng energieën van jong en oud samen. Volgens mij gebeurt er dan iets geweldigs. Een ontmoeting tussen deze twee groepen bewerkstelligt het 'leren van elkaar'. Los van de - veelal door de overheid opgelegde - keurslijven en maatstaven. Bijvoorbeeld de grote tuin achter het bejaardentehuis van het voormalige ziekenhuis zou een geweldig decor kunnen vormen voor deze ontmoeting. Die tuin is een prachtige plek voor gezamenlijke activiteiten. Ouderen zitten soms zo passief in een stoel wezenloos voor zich uit te staren. Ik gun hen hernieuwde levenslust. Kinderen en kleinkinderen wonen niet altijd in de buurt. Waarom geen beroep doen op de jeugd van Kampen? Creëer onbevangenheid en ontplooiing, ongeacht leeftijd. Niet nóg meer kinderdagverblijven, bejaardenhuizen en gastouderbureaus, maar breng verschillende doelgroepen samen in één situatie, leefomgeving of gebouw. De behoeften hiervoor inventariseren en dit proces energetisch begeleiden, dát zou ik graag willen organiseren."

Meer informatie over Susanne en haar praktijk vind je op de site: Biedron Balance

Richard Tennekes - Als fotograaf voor de FIA werken!

Via de diverse (social) media bereiken mij regelmatig prachtige foto's van de stad (en omgeving van) Kampen. De maker hiervan: fotograaf Richard Tennekes. Ik ben waarschijnlijk niet de enige die op deze manier aangenaam geconfronteerd word met tal van prachtige plekken en bezienswaardigheden die onze gemeente rijk is. Daarnaast fotografeert Richard bij evenementen en activiteiten van onze inwoners. Hij leert ons met andere ogen naar onze eigen leefomgeving te kijken en vertelt, door zijn oog bezien, in feite een verhaal.  Ik ben nieuwsgierig naar de persoon achter de lens. Wat is eigenlijk zijn eigen verhaal? En heeft Richard dromen?

Onderwijskunde
Geboren in Kampen verhuisde Richard met het gezin waarin hij opgroeide vlak voor zijn eerste verjaardag naar Dieren. Op zijn twaalfde keerde het gezin terug naar Kampen: "Best apart", vertelt Richard: "En lastig ook om zo midden in een bestaande groep 8 te vallen. Sowieso waren de cultuur en omgeving van Kampen heel anders dan in Dieren. Dus spannend!". Na de zomervakantie startte Richard op de Willem de Zwijger mavo. Daar ontmoette hij leeftijdsgenoten en maakte daarmee een nieuwe sociale start. Richard: "Ik had op dat moment eigenlijk nog geen idee wat ik later wilde worden, dus besloot ik om na het behalen van mijn diploma een poging te wagen ook mijn havopapiertje binnen te halen. Dat lukte, waarna ik naar de pabo Windesheim ging. De vakken Onderwijskunde en Pedagogiek spraken mij enorm aan. Toch had ik geen zin om voor de klas te staan. Ook nog niet om te werken, dus ik besloot om in Groningen de studie Onderwijskunde met de richtingen 'Internationale Onderwijskunde en Onderwijsbeleid' te volgen.

Met die kennis in mijn rugzak kwam ik via stages onder andere in aanraking met gemeenten. Eén van die stages was bij de gemeente Assen. Na mijn diploma Onderwijskunde werd ik invalkracht basisonderwijs in Rotterdam Zuid. Een jaar later zag ik een vacature voor een tijdelijk (tot aan de fusie met de gemeente Kampen) beleidsmedewerker bij de gemeente IJsselmuiden. Hier begon mijn carrière bij de gemeentelijke overheid. Ik hield me onder andere bezig met beleid ter voorkoming van voortijdige schoolverlating waardoor kinderen vaak zonder diploma door het leven moeten. Een andere opdracht was het inregelen van extra taalonderwijs voor allochtone kinderen. Op een gegeven ogenblik werd de wijze van besteding van onderwijsgeld van de overheid naar de onderwijsinstanties zelf overgeheveld.

"Ik kon niet anders dan mijn hart volgen"
"Min of meer noodgedwongen door deze overheidsmaatregel stapte ik over naar werk binnen het jeugd- en welzijnsbeleid. Niet echt mijn ding. Te vaag. Voor mij althans. Mijn hart ligt er onvoldoende. Toch werkte ik binnen dit werkgebied bij verschillende gemeentes, waarvan de laatste de gemeente Hattem was. Daar nam de gemeentesecretaris me op een dag apart en stelde me de vraag of ik wel oprecht gelukkig was met hetgeen ik deed. Ik moest die vraag helaas ontkennend beantwoorden en ging op zoek naar datgene wat me wél gelukkig zou maken. Ik hoefde niet lang na te denken. Fotografie was al geruime tijd mijn hobby. Nooit te beroerd om te leren, besloot ik me hierin - onder andere door een opleiding aan de Fotovakschool in Apeldoorn te volgen- verder te professionaliseren. Ik deed toentertijd al veel bruidsreportages en verzorgde zelfs een Carnavalskrant voor De Brug. Ik kreeg steeds meer klussen. Dat versterkte de twijfels over mijn werk bij de gemeente. Ik besloot mijn hart te volgen en zegde mijn baan op. Enorm spannend! Maar ik kon niet anders. Ik had wel een vast inkomen, maar was niet gelukkig."

Filosofisch 
"Dat alles was in 2013. Op 1 juni startte ik officieel als fulltime zelfstandige. Gelukkig gaat het goed met mijn bedrijf en heb ik voldoende klussen. Ik heb absoluut geen spijt van mijn keuze. Ik ben superdruk! Trouwens, niet alleen vanwege mijn eigen onderneming vind ik het 'druk zijn' fijn. Als dat niet het geval is, heb ik tijd en ruimte om na te denken. Dat vertaalt zich bij mij nogal eens in 'zorg'. Over mijn werk, gezondheid, maar ook bijvoorbeeld over indoctrinatie en oorlogen. Ik kan zelfs verzanden in mijmeringen over de oneindigheid van alles. Ik ben nu eenmaal filosofisch ingesteld. Vanwege het leed in de wereld, alle negatieve berichtgevingen incluis, heb ik tegenwoordig niet echt meer de behoefte om nationale en internationale nieuws nauwgezet te volgen. Dat wil overigens niet zeggen dat ik mijn kop in het zand steek, integendeel. Ik volg nieuws als het mij uitkomt, waarbij ik een uitzondering maak voor het lokale nieuws. Dat volg ik uiteraard heel precies!"


Eerst dienen, dan verdienen

"Ik ben dol op sportfotografie. Mijn absolute droom is om voor de FIA (Federation Internationale de l'Automobile) als fotograaf aan de slag te gaan. Mee te reizen met de 20 Grand Prix en daar beelden van vast te leggen. Een droom in diezelfde lijn betreft een merk, namelijk Redbull. Daar zou ik ook graag voor willen werken. Ongelooflijk knap en bijzonder vind ik het hoe zij door te geven, zoveel terugkrijgen. In de tijd dat ik Hattem werkte, keek ik vanuit mijn werkkamer uit op een gevel met de tekst: 'Eerst dienen en dan verdienen'. Ik heb altijd in deze stelling geloofd. En nu nog steeds. Maar dromen mogen wat mij betreft ook bij dromen blijven hoor! Hoeven niet perse uit te komen. Want stel je voor als dat wel het geval is, waarover moet ik dan nog dromen? Hoewel, een mooi fysiek fotoboek met daarin al mijn foto's over hoe ik Kampen zie.... Alles wat nu verspreid wordt op onder andere Facebook, Instagram of in de krant is nogal vluchtig. Een blijvend naslagwerk over Kampen met werk van mijn hand, gezien door mijn ogen en lens, dat zou ik geweldig vinden!"

Geef eens een compliment
En je droom voor Kampen? Richard: "Net zoals veel anderen, gun ik Kampen nóg meer bezoekers van buiten de stad en gemeente. Grijp evenementen als Kerst in Oud Kampen en de Internationale Hanzedagen aan om bezoekers aan te trekken en zet vooral in op duurzaamheid van de initiatieven die hiervoor ontplooid worden. Aan eendagsvliegen heeft de stad niets! Zorg voor structurele inbedding van deze initiatieven. En als ik iets mag zeggen tegen de inwoners die deze gemeente zo bijzonder maken? Wees vrolijk naar elkaar toe. Geef elkaar gewoon eens een compliment. Uit ervaring - door mijn huidige werk als fotograaf - weet ik dat mensen door een compliment meer zelfvertrouwen krijgen. Daardoor ben je zelf ook eerder geneigd om te complimenteren. Een kleine geste om de wereld iets mooier te maken. Dus waarom niet in Kampen beginnen?"

Dinah Krijgsman - reddingshuis voor zowel beschadigde dieren als jongvolwassenen

Al voor ik op de bel kan drukken, zwaait de voordeur open en word ik enthousiast begroet door een nog tandenpoetsende Dinah. Met wat gemurmel en handgebaren leidt ze me naar de woonkamer, waar ik ook nog welkom wordt geheten door drie honden, een grote kater en de laatste aanwinst: de zwaar ondervoede, van straat geplukte, kitten Sientje. Dinah spoelt snel haar mond. Met spraakwater. Kan niet anders. Voordat we aan Dinah's dromen toekomen, zijn we namelijk al een uur en een volle theepot verder... 

Op 17-jarige leeftijd verliet Dinah het ouderlijk huis in Alphen aan de Rijn om naar de Toneelschool in Maastricht te gaan. Niet lang daarna ging ze samenwonen in een boerderij net over de grens met België. Dinah: "Dit alles bleek geen succes, zowel mijn relatie als de opleiding. Ook lukte het me niet om in Maastricht te aarden. Ik besloot om auditie te doen bij de Hogeschool voor de Kunsten Constantijn Huygens, afdeling Theater, in Kampen en werd aangenomen. Ik herinner me nog goed het moment dat ik voor het eerst met het boemeltje aankwam in Kampen. Ik was toen 20 en werkelijk: ik kwam thuis. De schoonheid en rust vielen me als eerste op. En iedereen groette elkaar. Een erg open gemeenschap. En nog steeds trouwens! Ik kom iedere dag lieve, leuke mensen tegen die ik niet eerder zag en waar ik tóch een praatje mee maak. Ik heb de opleiding overigens met veel plezier voltooid."

Theatermaker

"Na mijn opleiding startte ik als dramadocent en theatermaker bij de Van der Capellen Scholengemeenschap in Zwolle en maakte daar voornamelijk met bovenbouwleerlingen grote voorstellingen. Dit betrof niet louter vluchtige stukken, maar ook zwaar geëngageerd werk wat voor de nodige discussie zorgde. Iets wat ik tegenwoordig nog steeds doe. Ik loop bijvoorbeeld tegen een kwestie aan die me raakt en wil hier dan een theatervoorstelling van maken. Daarvoor moet onderzoek worden gedaan. Vervolgens doorloop je, samen met degenen die het stuk uiteindelijk opvoeren, het gehele proces om tot een resultaat te komen. De voorstelling die we uiteindelijk laten zien, is eigenlijk een voorstel naar het publiek. Ik maak nu bijvoorbeeld met leerlingen van het Michael College een voorstelling over Emmet Till. Dit is een Amerikaans jongetje in de jaren 50 die vermoord is omdat hij naar een blanke vrouw floot. Zijn moeder baarde hem op in een kist met een glazen deksel. Erg opzienbarend toentertijd. Heel Chicago liep langs de baar. Dat was in de periode van de Afrikaans-Amerikaanse Civil Rights Movement. Ik vertelde het verhaal aan de kinderen zonder erbij te vermelden dat Emmet's huidskleur donker was. Dat deed ik pas later. En ook dat het fluiten naar de vrouw als grapje was bedoeld. Het raakte de kinderen enorm."

Grens schuift op

"Het valt me sowieso op dat de grens van wat sociaal acceptabel is, steeds verder opschuift. Ik ben met stomheid geslagen wanneer ik bijvoorbeeld de generaliserende uitspraken over moslims hoor. Hoe vaak moeten we deze grens nog opschuiven? Hebben we niet genoeg geleerd van het verleden? Het is een vast patroon dat er een sterke leider opstaat die angst bij mensen weet te zaaien en deze vervolgens versterkt. Zo'n persoon zoekt een zondebok en vervolgens wordt een groep mensen gedemoniseerd. Worden als engerds neergezet. Negatieve acties worden als voorbeeld voor een hele groep of zelfs populatie genoemd. Via Facebook probeer ik hierover discussies aan te zwengelen en ik reageer op racistische uitspraken. In de dialoog met leerlingen breng ik discriminatie ook aan te orde. Onderwijs vind ik namelijk een belangrijke manier om bewustwording van onze rol in de geschiedenis en huidige verantwoordelijkheid jegens discriminatie te bereiken. De term 'gelukszoekers'? Hebben wij als westerlingen het recht - ook gezien onze voorgeschiedenis - om zo over mensen te spreken die proberen ergens in deze wereld een veilig onderkomen te vinden?"

Veganist

Ik ben altijd dol op dieren geweest. Ik ben zelfs een 'speciest', dat wil zeggen dat ik ook geen discriminatie onder dieren tolereer. Katten en honden eet ik niet, dus ook geen varkens, koeien en/of vissen. Eerst was ik vegetariër en sinds augustus vorig jaar veganist. Ik zag er eerlijk gezegd best tegenop en vroeg me af of ik wel zonder kaas, zuivel en mijn eitje kon. Toch heb ik de stap genomen en heb totaal geen spijt. Sterker nog, het stelt niets voor! Er is genoeg variatie in voedsel te vinden. Een belangrijke reden om deze stap te zetten is dat ik ervan overtuigd ben dat dieren ook wezens met gevoel zijn. Zij voelen angst en hebben behoefte aan contact. Willen een band opbouwen. Dieren zijn niet van ons, maar van zichzelf. De mens heeft geen alleenrecht op het dier. Ook bestaat er geen humane manier om een dier te doden. Ja, alleen met een spuitje, maar dan mag het niet meer gegeten worden. De dood is voor dieren geen mooi proces. Als slachthuizen glazen muren hadden, zou niemand meer vlees eten. En het trieste is dat we het dier als voedsel helemaal niet nodig hebben. Het is pure luxe! En daarvoor laten wij dieren lijden. Door veganistisch te eten, probeer ik mijn steentje bij te dragen om dit lijden te voorkomen. Een overweging en actie die enorm bevrijdend werken!"

Een grote of kleine boerderij.

"Niet alleen dieren, maar ook jongvolwassenen, zijn mijn favoriete doelgroep. Eén waarmee ik graag samenwerk en waar ik me voor inzet. In het bijzonder wil ik iets kunnen betekenen voor pubers die ergens in hun leven beschadigd zijn. Wat ik dan ook erg graag zou willen is een vrijplaats, opvangplek, reddingshuis of iets van die strekking voor zowel beschadigde pubers als dieren. Dit met als doel om elkaar te genezen, levenslust te brengen en van elkaar te leren. Mijn droom is om deze twee samen te brengen. Omdat ik geloof dat er dan aan twee kanten iets gebeurt wat voor beide partijen helend werkt. Ook Kampen heeft helaas beschadigde pubers én dieren. Om mijn droom mogelijk te maken heb ik een grote boerderij nodig. Een kleine mag ook, of een trailer op een weiland. Ook goed! Maar wel een locatie met land en stallen. Ik ben ervan overtuigd dat dit concept kan werken. Want stel, ik word zelf beschadigd, bijvoorbeeld door gebeurtenissen uit mijn leven en ik zie op straat een kat als Sientje. Ik verzorg haar en draag bij aan haar genezing, dan voel ik me daarna ook beter. Zo van: ik heb iets voor een levend wezen kunnen betekenen. Dus ik doe ertoe."

Nardus Koster - Drijvende tuinen in de stadsgracht

Laatste weken van 2016. Zoals gebruikelijk zoekt menigeen een balans tussen het druk zijn met de laatste regeldingen van dit jaar en tussendoor de nodige rustmomenten. Ook ik haast me naar Lunchroom 't Trappetje, waar ik met Nardus Koster afgesproken heb. Ik ben er net iets eerder dan hij en wil plaats nemen aan een tafeltje bij het raam. Helaas staat er een bordje met 'gereserveerd' op. Door Nardus blijkt later: "Mijn favoriete plekje hier! Uitzicht over de Oudestraat, wat wil je nog meer?", aldus de geboren en getogen Kampenaar. We bestellen een cappuccino, waarna Nardus uitgebreid vertelt over zijn liefde voor de (binnen)stad én aan mij toevertrouwt wat hij Kampen nog meer toewenst. 

"Ik ben geboren en getogen in de Oudestraat. Ons gezin woonde boven de winkel van bloemisterij Sleurink. Later kwam daar onder andere Ziengs in. Het pand brandde helaas 5 jaar geleden af. In mijn fantasie een gigantisch huis. En een praktische natuurlijk! Ik had altijd een moederdagcadeau binnen handbereik! In 1972 verhuisde ons gezin naar West Kampen. Op mijn 25e ging ik het huis uit en betrok daar een woning aan de Boven Nieuwstraat, dus in de binnenstad. Een plek waar mijn hart ligt. Omdat er winkels en theaters zijn. Omdat het bruist! Alles is op loopafstand. Of ik verplaats mij op de fiets. Ook geen probleem. Ik neem de tijd!"

"Als je alles door een ander laat doen, leer je zelf nooit!"
Nardus, onder andere bekend als raadslid van Gemeente Belang Kampen, Home of Entertainment (HOE) en als voorzitter van de wijkvereniging binnenstad, startte zijn eerste echte baan als elektricien. Nardus: "Het bijzondere is dat hetgeen ik in deze baan geleerd heb, altijd nog in de praktijk breng. En dan doel ik niet zozeer op mijn vak als elektricien, dan wel op dat ik zelf mocht bepalen hoe ik mijn opdrachten uitvoerde. Als voorbeeld: op een nieuwe machine moest verlichting komen. Ik mocht vervolgens zelf bepalen hoe deze klus uit te voeren. Ik kreeg van mijn baas alle ruimte en vertrouwen om zelf te ontdekken. Alles werd één keer voorgedaan, daarna moest je het zelf doen. Een geweldig avontuur wat voor mij een basis vormde voor hoe ik nu nog in het leven sta. Want, en dat is écht één van mijn overtuigingen, als je alles door een ander laat doen, leer je zelf nooit!"

Troubadour
"Helaas ging dit bedrijf door omstandigheden failliet en werd ik werkloos. Ik solliciteerde tot ik een ons woog, maar kwam niet aan de bak. 'Te oud'. Ik was nota bene 22! In die tijd kwam ik al regelmatig bij muziekwinkel Troubadour. Als werkloze geen geld, behalve voor platen! Op een gegeven ogenblik zochten zij daar een verkoopmedewerker en men vroeg mij of ik interesse had. Ik had totaal geen opleiding en ervaring in die richting. Maar... wel veel muziekkennis! Dus toch gesolliciteerd. De winkel viel onder Scheer & Foppen en een formeel sollicitatiegesprek volgde. De man die het gesprek afnam, was al snel overtuigd van mijn kennis van muziek. Of het nu om Punk, New Wave of Disco ging. Ik verzamelde alles! Sterker nog, ik bezat elk singletje dat op dat moment in de notering van de tipparade en Top40 stond. Ik had alles en draaide het ook regelmatig op feestjes en partijen. Ik werd aangenomen. Overigens wel met de belofte dat ik me netter moest kleden en iedere morgen een kam door mijn haar zou halen."


Geen medewerkers, maar samenwerkers
"De muziekafdeling van Scheer & Foppen werd onderdeel van de Free Record Shop. Ik was toen 27 jaar. Al met al ben ik ruim 30 jaar actief geweest in het muziekvak, variërend van filiaalmanager Kampen tot clustermanager Emmen. In al deze 30 jaar kwamen de ervaringen en mijn persoonlijke indrukken van en over mijn eerste werkgever goed van pas. Naast 'zelf ontdekken' kwam een aspect als samenwerking aan de orde. Die probeerde ik continu via 'coaching on the job' te faciliteren en dat sloot weer perfect aan bij de slogans die we toen hanteerden, namelijk: 'We zijn geen medewerkers, maar samenwerkers!' Of: 'There is no 'I' in team, but there is more than one in winning'. Het bewustzijn creëren dat samenwerking niet alleen voor jou als persoon, maar ook in het belang van de zaak en stad werkte, daar ging ik voor! In 2013 ging de Free Record Shop failliet. Hét moment om samen met Willem Jan Westendorp voor mezelf te beginnen. En tot op de dag van vandaag gaat het goed met HOE!"

Gemeente Belang Kampen
"Naast het ondernemerschap zet ik me graag in voor het belang van de gemeente Kampen. Dit doe ik op verschillende manieren. Bijvoorbeeld als voorzitter van de Wijkvereniging Binnenstad. Wij streven naar een leefbare binnenstad en behartigen de belangen voor zowel circa 5000 burgers als die van de ondernemers. Ook ben ik bestuurslid van de ondernemersvereniging van de binnenstad. Wij organiseren onder andere de intocht van Sinterklaas, braderieën en de Hanzedagen. Ons motto is ervoor zorgen dat de stad bruist! En natuurlijk ben ik, naast Albert Holtland, raadslid van Gemeente Belang Kampen. In 2002 werd ik door Jan Elhorst, oprichter van de partij, benaderd met de vraag of ik op de kieslijst wilde. Jawel, maar dan op een wat lagere plaats. Dus met de mogelijkheid dat ik niet zou worden gekozen. Ik wilde eerst leren en ervaring op doen. In de tweede periode was ik er wel aan toe. Ik werd op de 5e plek geplaatst, maar helaas haalde de partij maar 4 zetels. Bij de laatste verkiezingen werd ik wel als raadslid gekozen. Waarom Gemeente Belang Kampen? Wij geven ruimte aan de inwoners om (verbeter)punten kenbaar te maken. Blijf de politiek dan ook rustig bestoken met opmerkingen. Wij luisteren en doen er wat mee. Denk bijvoorbeeld aan de petitie aangaande de N50 en we vragen juist nu aan de provincie om het geld voor de aanleg ervan voor te schieten zodat we aan de slag kunnen. Gewoon doen! Ook hier geldt mijn motto."

Plantagewoning
"Een heel groot zelfgebouwd huis aan de IJssel. Een plantagewoning inclusief veranda en uiteraard met uitzicht op deze prachtige rivier. Ik heb zelfs al een plek in gedachten. Had ik. Want helaas heeft het wijkje onder de molen roet in het eten gegooid. Mijn favoriete plekje. Daar was toentertijd houthandel Kramer gevestigd. In mijn droom zie ik mezelf al zitten in een schommelstoel op de veranda. Sigaar en glas whisky erbij. Genietend van al het goede van het leven. Een andere droom is om in Japan delen van een wandelroute (van 2000 kilometer) te lopen die een Japanse circa 600 jaar geleden afgelegd heeft. Onderweg zijn op de route Haiku's en tekeningen vastgelegd. Nu lopen veel mensen die route nog steeds. Dus als ik een keer de kans krijg.... Dromen is heerlijk hoor, maar het mag soms ook lekker bij dromen blijven. Niet alles hoeft wat mij betreft verwezenlijkt te worden. De meeste dromen zijn wensen. Waarom kijken we tv? Omdat de beelden die we zien ons in vervoering brengen en naar plekken waar we graag willen zijn."

Drijvende tuinen
"Voor Kampen hoop ik dat het een bruisende stad wordt én blijft. Om dit te realiseren valt en staat veel met de wil tot samenwerking. Ik hoor vaak zeggen: 'als ik de kans krijg, doe ik het wel'. Niet wachten, gewoon doen! Daarbij hoeft het beschikbare geld niet altijd buiten de stad uitgegeven te worden. Ook voor de gemeente geldt: gun je eigen ondernemers de opdrachten. Een wat concretere droom voor Kampen is dat ik graag drijvende tuinen in de stadsgrachten wil. Een grote groep mensen houdt zich hier al een paar jaar mee bezig, maar ze lopen helaas continu tegen de bureaucratie aan. Die groep, bestaande uit Wijkvereniging Binnenstad en de projectgroep Drijvende Tuinen, heeft bedacht dat drijvers van 10m2 in de Burgel met een beugel op de plaats worden gehouden. Deze drijvers worden ingericht met planten die, uiteraard omgeven door water, goed gedijen. Ook met planten waarvan de namen een verbinding hebben met straatnamen in andere wijken. Denk aan Ganzebloem, Winde, Weegbree et cetera. De drijvers worden gebouwd door leerlingen van het VIA College en is daarmee dus een schoolproject. Financieel zijn de eerste 4 drijvende tuinen al een feit. Eind maart, begin april volgend jaar moeten alle drijvende tuinen in de Burgel gerealiseerd zijn!"